Gia Cát Lượng nổi tiếng là một bậc quân sư lỗi lạc, đại tài khiến người đời sau thán phục. Cho đến nay, bài học về cách nhìn người của ông vẫn là điều mà nhiều người tâm đắc.

Nói về cách dùng lợi danh để nhìn rõ một người, bậc quân sư lỗi lạc Gia Cát Lượng có quan điểm:

Lợi danh bày trước mắt sẽ khiến con người bộc lộ rõ bản chất. Trước cơ hội có được một món lợi lớn, cách phản ứng sẽ nói lên bản chất thực sự của mỗi người.

Người thanh liêm có lòng tự trọng cao, họ biết người biết ta, làm việc công tư phân minh, cẩn trọng. Ngược lại, những người để “đám mây” danh lợi che mờ lí trí và bỏ qua mọi điều khác để đạt được lợi ích cá nhân.

Gia Cát Lượng cho rằng, một người liêm khiết thường có những đặc điểm như luôn luôn trung thành, làm việc liêm chính vô tư, thấu hiểu nỗi khổ của dân chúng, chú trọng tiết kiệm, không hám giàu sang, không mê tửu sắc, tự khép mình vào kỷ luật.

Trong ngụ ngôn Hy Lạp cũng có một câu chuyện kể rằng: “Xa xưa, một vị quân vương nuôi vài con khỉ trong nhà. Vị quân vương luyện cho lũ khỉ cách nhảy múa và cho chúng mặc những bộ quần áo tuyệt đẹp, đeo cho chúng những chiếc mặt nạ hình mặt người.

Một ngày kia, vị quân vương tổ chức yến tiệc và bắt bọn khỉ nhảy múa cho các triều thần thưởng thức. Diễn xuất điêu luyện giống như các mỹ nữ của lũ khỉ khiến ai cũng phải khen ngợi. Nhưng trong số các triều thần, một vị đã cố ý làm rơi một trái chuối trên sàn nhà. Ngay lập tức, những con khỉ đã tháo bỏ lớp mặt nạ, lao vào để tranh nhau trái chuối. Kết quả là cuộc trình diễn được dàn dựng tinh vi của lũ khỉ đã trở thành trò chế giễu cho mọi người”. Rõ ràng, khỉ vẫn mãi là khỉ. Dù có đeo mặt nạ, mặc trang phục và bắt chước động tác của người, chúng vẫn không thể che giấu bản chất thực sự.

Hàng ngày, chúng ta cũng phải đeo những chiếc mặt nạ để đóng các vai diễn trên “sân khấu cuộc đời”. Những kẻ tiểu nhân đeo mặt nạ sẽ khiến người khác tưởng nhầm là quân tử. Kẻ ác đeo mặt nạ đóng vai người lương thiện, kẻ ham lợi danh giả vờ là người liêm chính khiến người khác mất cảnh giác… Những chiếc mặt nạ khiến cho chúng ta không thể đánh giá đúng và phòng bị đối phương trong nhiều tình huống.

Nhưng cho dù cải trang thế nào, khi đứng trước lợi lộc, gặp phải những thứ trong lòng yêu thích, bản chất thực sự của con người sẽ biểu hiện ra một cách vô thức. Kẻ háo sắc dù có tỏ ra đàng hoàng, tử tế, nhưng trước người đẹp cũng khó che giấu bản chất thật qua ánh mắt, cử chỉ. Người hám lợi danh sẽ khó lòng giữ được phong thái đạo mạo khi những lợi lộc bày ra trước mắt.

Áp dụng trong các tình huống thực tế của cuộc sống, những ham muốn, sở thích thực sự của một người sẽ khiến anh ta quên đi “vai diễn” của mình mà lộ rõ bộ mặt thật. Từ cách phản ứng của một người trước lợi danh, chúng ta có thể đánh giá bản chất thực sự của anh ta và có cách ứng xử thích hợp.

XEM THÊM:

6 lời khuyên thiền sư số một Nhật Bản gửi người tham sân si: Đọc điều thứ 3, ai cũng phải tự nhìn lại mình

“Nếu không cẩn thận, bạn có thể lãng phí cả cuộc đời chỉ để chờ đợi, một ngày nào đó, những nhu cầu tầm thường của bản thân sẽ được thỏa mãn”, Kodo Sawaki.

Kodo Sawaki (1880 – 1965), hay Kodo – Kẻ không nhà, là một trong những vị thiền sư của phái Tào Động (Nhật Bản) có tầm ảnh hưởng nhất ở thế kỷ XX. Tuy nhiên, thay vì tu tập ở một tu viện, ông lang thang khắp nơi và truyền bá về thiền ở Nhật. Vì lẽ đó, ông mang danh là Kodo – Kẻ không nhà.

Thiền sư luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hành thiền hơn việc học kinh sách hay tam công án. Những lời khuyên mà thiền sư để lại được các môn sinh tập hợp thành bộ “Gửi đến bạn”. Trong đó, ngoài những lời khuyên gửi đến những người theo đuổi con đường tu thiền, Kodo Sawaki cũng đưa ra những lời giảng giải sâu sắc dành cho những con người nhiều ham muốn, sân si trong cuộc đời.

1. Gửi người bắt đầu biết suy ngẫm về cuộc đời

Thời xưa, ở Mãn Châu, người ta thường dùng các chú chó to lớn để kéo xe. Để khiến bầy chó kéo hăng, người chủ treo một miếng thịt trước mũi chó và thế là chúng chạy điên cuồng hòng cướp được miếng thịt. Tất nhiên, chúng không bao giờ với tới. Người chủ chỉ vứt cho chúng miếng thịt khi đã kéo cỗ xe tới đích. Và chỉ một giây sau, chúng nuốt chửng miếng ăn.

Người đi làm công ăn lương cũng tương tự như thế. Từ đầu tháng cho đến cuối tháng, họ làm việc vì đồng lương treo trước mũi. Mỗi kỳ lương, họ cũng tiêu xài nhanh chóng và lại tiếp tục chu kỳ “đuổi theo” đồng lương. Không ai có thể nhìn xa hơn chóp mũi của mình.

Câu hỏi là: Tại sao bạn phải khốn khổ như thế?

Nếu không cẩn thận, bạn có thể lãng phí cả cuộc đời chỉ để chờ đợi, một ngày nào đó, những nhu cầu tầm thường của bản thân sẽ được thỏa mãn.

2. Gửi những người suốt đời “bắt chước” người khác

Bạn luôn dõi theo cuộc sống của người khác. Nếu họ ăn khoai tây chiên, bạn cũng muốn món tương tự. Nếu họ ăn kẹo, bạn cũng nhất định phải có kẹo. Nếu ai đó đã thổi kèn, bạn lập tức hét lên: “Mẹ, con muốn có một cái kèn quá”. Điều này không chỉ đúng với những đứa trẻ.

Khi mùa xuân tới, bạn điên cuồng chạy theo mùa xuân. Khi mùa thu đến, bạn để mùa thu điều khiển tâm trí bạn. Bạn chỉ đơn thuần là đợi điều gì đó xảy ra và dẫn dắt tâm trí của mình. Chỉ có một số ít người có thể kiếm sống dựa vào điều đó, và họ là những nhà quảng cáo.

Đối với từng cá nhân, điều này không ảnh hưởng nhiều. Nhưng khi có một nhóm, một cộng đồng trở nên điên cuồng vì một thứ gì đó thay đổi, họ cùng rơi vào cái bẫy “bầy đàn”. Khi chạy theo đám đông, chúng ta lẫn lộn giữa sự phát cuồng với trải nghiệm thực sự. Điều quan trọng nhất là bạn phải hiểu rõ bản thân mình, thức tỉnh khỏi “đám đông”.

Thực hành thiền nghĩa là bạn đang tìm kiếm chính mình, rời bỏ đám đông và tự đi bằng chính đôi chân của mình.

3. Gửi tới người suốt đời chỉ nghĩ đến tiền, sống vì tiền

Hạnh phúc và bất hạnh không chỉ phụ thuộc vào tiền. Nếu số tiền trong tài khoản là thước đo hạnh phúc của bạn thì mọi việc đơn giản biết bao. Nhưng thực tế không như vậy.

Đừng nghĩ tiêu cực khi bạn nói rằng, bạn cần tiền để sống. Trong thế giới này, bạn có thể sống tốt mà không cần đến sổ tiết kiệm.

Một số người nghĩ rằng họ quan trọng, bởi họ có tiền. Một số thì cho rằng họ quan trọng vì họ đã được giác ngộ. Nhưng, cho dù bạn có nuôi dưỡng tấm da thịt này bằng bao nhiêu đồ ngon vật lạ, cuối cùng tất cả ctrở thành tàn tro.

4. Gửi người luôn muốn có nhiều tiền, tình yêu và danh vọng hơn nữa

Kẻ ngu muội luôn bận tâm vì những thứ xảy đến với bản thân họ. Kẻ trí nói rằng, “Dù có chuyện gì xảy ra, tôi vẫn cứ là tôi”.

Trong chiến tranh, tôi từng xuống thăm một mỏ than với trang phục của người thợ mỏ. Lúc xuống mỏ, tôi có cảm giác như mình đang đi lên. Cuộc đời cũng giống như vậy, đôi khi chúng ta đang đi sai hướng, nhưng lầm tưởng rằng đó là con đường tiến lên.

Thua là giác ngộ. Thắng là ảo ảnh. Không ham muốn bất cứ thứ gì là món quà lớn nhất bạn có thể gửi tới vũ trụ.

5. Gửi người để thù hận nắm giữ tâm trí

Chúng ta luôn tự hỏi, ai là người thực sự tốt hơn. Nhưng chẳng phải, tất cả chúng ta đều được tạo ra từ đất đó sao?

Cuộc sống đã hoàn toàn nằm ngoài tâm trí của bạn, bởi bạn luôn suy nghĩ về việc tồn tại “tôi” và “người khác”. Bạn muốn được nổi bật giữa đám đông, nhưng thực tế, tất cả đều là một tổng thể. Chúng ta đã quá quen với suy nghĩ rằng, có ranh giới giữa “tôi” và “người khác” và hành xử như thể nó thực sự hiện hữu.

Nghèo hay giàu, quan trọng hay không quan trọng – không có gì tồn tại thực sự. Chúng chỉ là ánh sáng lấp lánh trên các làn sóng cuộc đời.

6. Gửi người luôn than phiền rằng: Tôi không có thời gian

Mọi người đều than phiền rằng cuộc sống quá bận rộn, họ không có thời gian. Nhưng tại sao họ lại bận rộn đến thế? Chính ảo vọng khiến họ cảm thấy không còn khoảng trống nào trong cuộc sống. Nhưng người thực hành thiền luôn có thời gian. Khi bạn thiền, bạn có nhiều thời gian hơn bất cứ ai ở trên thế gian này.

Bạn chỉ đang làm quá việc bạn phải kiếm sống hàng ngày. Bạn luôn bận rộn, nhưng chỉ vì cơm áo. Đàn gà cũng tíu tít bận rộn khi mổ thức ăn con người đem cho. Nhưng vì mục đích gì? Cuối cùng những con gà cũng đều bị làm thịt.

Con người tự tạo ra bao nhiêu ảo vọng trong cuộc đời. Ngày qua ngày, bạn muốn điều này, mong điều kia… Và tất cả đều gấp gáp chạy theo những ảo ảnh do chính mình tạo ra.

Thu Hoài

Theo Trí thức trẻ/Lifestyle Dezine

Comments

comments

Loading...